“Tering!” “Ja dat kun je krijgen.”
Op 24 maart, Wereld Tuberculose Dag, vragen wij wereldwijd aandacht voor een ziekte die te voorkomen en te genezen is – en toch nog altijd de dodelijkste infectieziekte ter wereld is: tuberculose, ook TBC of de ‘tering’ genoemd. In Nederland doen we dit met de campagne:
“Tering!” “Ja, dat kun je krijgen.” “Want tuberculose kent geen grenzen.”
Jaarlijks krijgen naar schatting 10,8 miljoen mensen tuberculose (TBC) en sterven 1,25 miljoen mensen eraan. De TBC-bacterie verspreidt zich via kleine druppeltjes die door de lucht zweven nadat een besmettelijk persoon heeft gehoest of geniest. Of doordat iemand schreeuwt of zingt, ga zo maar door.
Iemand met onbehandelde, actieve TBC kan in één jaar tijd doorgaans 10 tot 15 anderen infecteren. Iedereen kan dus ‘de tering’ krijgen: het komt in alle leeftijdsgroepen voor en overal ter wereld. Mensen worden vooral getroffen wanneer het immuunsysteem afneemt. Dus mensen die zich in kwetsbare situaties bevinden: door armoede, of bijvoorbeeld door een andere ziekte die het immuunsysteem aantast zoals hiv, of door oorlog of crisissituaties. De tering is meer dan alleen een medisch probleem; het is een sociaal-maatschappelijk vraagstuk dat raakt aan alle Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDGs).
In onze onderling verbonden wereld is TBC ook geen probleem van ‘hullie’, van ‘wij’ versus ‘zij’.
Ook in Europa en de Verenigde Staten lopen de cijfers weer op. Zorgwekkend genoeg, vooral onder jonge kinderen. En ook hier in Nederland stijgen de cijfers weer en wordt gemiddeld bij ruim twee mensen per dag tuberculose vastgesteld. Daarbij wordt tuberculose op huisartsenniveau vaak niet meer meteen herkend. Juist omdat we het probleem hier goed onder controle lijken te hebben, kun je te lang rondlopen zonder de juiste diagnose. Tering! Ja dat kun je dus krijgen. Want tuberculose kent geen grenzen.
onze “Tering!”- campagne is geen belediging
Met onze “Tering!” vestigt KNCV Tuberculosefonds de aandacht op deze dodelijke, maar te voorkomen infectieziekte door de oude term voor tuberculose ‘Tering’ in de spotlight te zetten. Tuberculose werd vroeger ‘de tering’ genoemd omdat de ziekte patiënten langzaam deed ‘wegteren’, oftewel lichamelijk verzwakken en vermageren. Omdat TBC in de 19e en vroege 20e eeuw vaak onbehandelbaar was, leidde het tot langdurige ziekteprocessen waarbij het lichaam langzaam opbrandde voordat de patiënt stierf.
Tegenwoordig wordt ‘Tering!’ in Nederland onder meer gebruikt als een krachtterm, een uitroep. Bijvoorbeeld:, “Tering! Wat mooi!” wanneer je op een prachtige locatie bijvoorbeeld op vakantie staat. Of “Tering! Wat is het koud!” Dit kan zowel een positieve als een negatieve lading hebben.
‘Tering’ wordt ook te pas en te onpas gebruikt als een scheldwoord. Passend in het rijtje van ‘tyfus’ en ‘pokken’, allemaal refererend aan onaangename ziekten uit een ver verleden. Maar de tering is niet weg, verre van weg zelfs. Als scheldwoord wordt ‘tering’ vaak geplaatst voor een ander zelfstandig naamwoord. Zoals het scheldwoord ‘Teringlijer’ dat wel een zeer directe relatie heeft met de ziekte tuberculose, maar zo meestal niet meer wordt herkend door de mensen, vaak jongeren, die het gebruiken. Tot slot wordt ‘tering’ ook als een versterkend bijvoegsel gebruikt. Dit kan zowel als een bijvoeglijke naamwoord als bijwoord. Voorbeeld: “Ik heb het teringdruk.”
de meest dodelijke infectieziekte ter wereld
En nee, onze “Tering!”- campagne is geen belediging. Integendeel. Het vraagt simpelweg aandacht voor de meest dodelijke infectieziekte ter wereld waar ruim 3000 mensen waaronder vele kinderen dagelijks aan overlijden. Volkomen onnodig. Want tuberculose is een behandelbare ziekte waar je goed van kunt genezen. Mits op tijd vastgesteld.
Onze “Tering!” campagne maakt je er ook alert op dat je op vakantie kunt zijn op de meest geweldige plekken, op safari in Afrika, backpackend door Azië, waar de lokale bevolking worstelt met deze ziekte die nog zoveel dodelijke slachtoffers maakt. Landen waar ook het stigma rond de ziekte tuberculose belemmerend werkt voor de juiste toegang tot de zorg. Die ellendige ‘tering’, daar kunnen wij met z’n allen iets aan doen.
De meeste vormen van TBC zijn dus goed te behandelen met betaalbare medicijnen. De uitdaging? Een van de gevolgen van het niet voltooien van de TBC‑behandeling is dat de ziekte kan terugkeren in een gevaarlijke, resistente vorm. Jaarlijks ontwikkelen honderdduizenden mensen deze moeilijk behandelbare variant, terwijl lang niet iedereen toegang heeft tot de juiste zorg. Nog beter? Met z’n allen zorgen voor de financiële middelen en vooral ook de urgentie om voor deze eeuwenoude ziekte eindelijk een vaccin te ontwikkelen en te versnellen die deze ziekte echt een halt toe kan roepen. Het kon met COVID, waarom niet met TBC?
Wereld Tuberculose Dag is een moment van herdenking, maar vooral van hoop en van actie ondernemen. Want we hebben de kennis, de middelen en de oplossingen. Wat we nu nodig hebben, is daadkracht en solidariteit. Investeren in de strijd tegen TBC redt levens – en beschermt ons allemaal. Samen kunnen we zorgen voor een ‘teringvrije wereld’, voor een wereld vrij van TBC!
Vandaag is het Wereld Tuberculose Dag!
Op deze bijzondere dag staan we stil bij de 3000 mensen die gemiddeld dagelijks, dus ook vandaag, onnodig sterven aan tuberculose (TBC). 💔
Deze vaak ‘vergeten’ ziekte is nog steeds de meest dodelijkste infectieziekte ter wereld en kan iedereen overkomen. En ja, ook hier in Nederland. Nee, we zijn niet ingeënt tegen TBC. En nee, TBC kent geen grenzen en verspreidt zich – net als COVID – door de lucht.
Met een tijdige diagnose en de juiste behandeling kan iedereen genezen van TBC. Bij KNCV Tuberculosefonds (KNCV) zetten we ons elke dag in om wereldwijd te strijden tegen TBC om zo levens te redden. We blijven investeren in betere en efficiëntere testmethoden en behandelingen. Helpt u vandaag nog mee?